dinsdag, september 9, 2014

Het wordt onder Initiatives of Changemakers vaak Mountainhouse genoemd. Of huis voor de wereld. Vredespaleis. Ontmoetingsplek waar de afgelopen decennia honderden nationaliteiten elkaar vonden.

Zo ook tijdens de zomerconferentie in 2014. Tijdens de vorige conferentie in 2013 werd ik mij ineens ervan bewust dat de deelnemers een gezamenlijke verantwoordelijk hebben in het succes van de conferentie. Gevolg hiervan was dat ik de afgelopen zomer voor de Conferentie Trust and Integrity in the Global Economy 2014 in Caux een werkgroep verzorgde: Leading Change for a Sustainable World. Het doel van het faciliterend team waarvan ik deel uitmaakte? Hernieuwde inspiratie opdoen en verspreiden om duurzaamheid te verankeren in onze maatschappij. Enkele inzichten.

Duurzaamheid: van containerbegrip tot individuele visie

Een aantal decennia terug lanceerde de Verenigde Naties een campagne rondom het begrip duurzaamheid. Deze bleek succesvol in bereik, want wie kent het begrip nou niet? In onze werkgroep met deelnemers afkomstig uit Australië, Egypte, Zwitserland, het Verenigd Koninkrijk, Italië, Jamaica, Democratische Republiek Korea, Kameroen, Sri Lanka, Libanon, Oostenrijk en Nederland, valt echter direct op dat de invulling ervan minder eenduidig is. Als we vragen waar mensen bij duurzaamheid aan denken, brengt de één het in verband met het gebrekkige bewustzijn voor milieu in herkomstland. Een ander benoemt het grote aantal klimaat gerelateerde vluchtelingen. Weer een ander spreekt over de onderontwikkelde duurzame energiesector in zijn land. Anderen wijzen op de problematiek van de huidige landbouw, het gebrek aan voedselsoevereiniteit, de verwoestijning, ontbossing en de uitputting van natuurlijke hulpbronnen.

Pascal Greverath, assistent vice-president van de Environmental Sustainability van Nestlé, vertelt ons uit dat één derde van het wereldwijd geproduceerde voedsel verspild wordt. Het is moeilijk voor te stellen. Trots voegt hij eraan toe dat inmiddels zestig Nestlé fabrieken zero waste-proof zijn. Dit betekent dat er geen fabrieksafval naar een stortplaats zal gaan of zal worden verbrand zonder dat er energie uit het proces wordt teruggewonnen.

Tijd voor duurzame oplossingen

Waar we eerst de vinger op de zere plek leggen en het gebrek aan duurzaamheid centraal stellen, kijken we in de daaropvolgende dagen naar oplossingen. Verscheidenen onder ons delen manieren waarop zij bijdragen aan meer (sociale) duurzaamheid. Zo runt Cristina Bignardi samen met haar twee jongere zussen een biologische boerderij in Italië en in de Democratische Republiek Congo (DRC). In de DRC werkt zij met vrouwen die seksueel geweld hebben ondergaan. Door middel van duurzaam boeren bouwen zij een nieuw bestaansleven op. Zij deelt tevens hoe zij in Italië kinderen bewust maakt van het belang van fair trade en biologische gezonde voeding. Met teams bezoeken ze scholen en spelen met jongeren een spel waardoor zij begrijpen hoeveel de cacaoplukkers verdienen en hoeveel er voor internationale tussenpersonen overblijft. Zij legt hen uit hoe nieuwe vormen van kanker ontstaan op de plantages door alle bestrijdingsmiddelen. Ze onderbouwt het belang van een eerlijk salaris, en van sociale - en milieuwetgeving. Ik vind haar pragmatische aanpak fascinerend.

Business Model Canvas

Zelf deel ik door middel van een presentatie inzichten over sociaal ondernemerschap als duurzaam alternatief voor onethisch ondernemerschap en de van donaties afhankelijke ontwikkelingssamenwerking. Ik benoem hoe een aantal sociale ondernemingen veel betekend heeft voor sociale en milieu kwesties. Bijvoorbeeld microkrediet; dat heeft een werkelijke systeemverandering verwezenlijkt door geld lenen ook voor armen toegankelijk te maken. Ook geef ik een workshop ‘Business Model Canvas’ in een spelvorm om hen die plannen voor een onderneming hebben in staat te stellen op eenvoudige wijze hun business plan vorm te geven. We passen het model toe op onze workshop voor 2015. Vragen die in het voorbeeld centraal staan, zijn: Wat bieden wij als workstream aan de doelgroep? Wie is de doelgroep, wie willen wij bereiken en op welke manier willen wij contact met hen onderhouden? Welke potentiële partners bevinden zich in ons netwerk? Welke activiteiten moeten we ondernemen om impact te kunnen uitoefenen op sociaaleconomische kwesties die de groep aan het hart gaan? Eugene Dabbous en Hasan Youness, in Libanon wonende docenten politieke wetenschappen aan de Notre Dame University (Beirut) benadrukken met behulp van hun presentatie Fueling Sustainability het belang van een duurzame energiesector om tot duurzame voedselproductie en voedselsoevereiniteit te komen. En zo zijn er nog andere visies om tot verbreding en verdieping van alle facetten van duurzaamheid te komen.

Stefano Ottini Een nieuwe definitie voor groei.

Gezamenlijk komen we tot de conclusie dat er een nieuwe definitie voor groei nodig is. Mgr. Stefano Ottani, voorzitter van het Kerkelijk Hof in Bologna, vat het mooi samen: ‘Op dit moment wordt growth (vooruitgang) gemeten door profit; dit kunnen we vertalen als ‘winst’ of ‘voordeel’. Het zou een vooruitgang voor iedereen, mens en milieu, moeten betekenen, maar dat is vaak niet het geval omdat het puur gebaseerd is op productie en consumptie.’ We concluderen dat paradigmaverschuivingen in denken en leven nodig zijn om het gebrek aan duurzaamheid aan te pakken. Het daagt ons uit verder te denken dan persoonlijke en landsgrenzen.

Inspiratie, verbinding en drijfveer voor verandering

Terugkijkend op de workstream, was deze zowel inspirerend, verbindend als een drijfveer tot verandering. Inspirerend, omdat deelnemers innovatieve of pragmatische inzichten deelden in de manier waarop het milieu, rechtvaardigheid, armoede en gemeenschap met elkaar verbonden zijn. Verbindend, omdat wij als groep een veilige ruimte voor reflectie over ons eigen handelen en waarden ten opzichte van duurzaamheid creëerden. En een drijfveer voor verandering, omdat er verhalen van persoonlijke verandering en actie zijn gedeeld die tot mondiale impact hebben geleid. Uiteindelijk gaat aan elke mondiale uiting de handeling van een individu vooraf. Dus een duurzame wereld begint….. in Caux, bij jezelf! ----

Margaret Mead, een Amerikaanse cultureel antropoloog, schreef eens: "Never doubt that a small group of thoughtful, committed people can change the world. Indeed. It is the only thing that ever has." En zo is het maar net!

Merel Rumping

Merel heeft Sciences Politiques in Frankrijk gestudeerd en heeft een Master in Internationale Betrekkingen waarin zij zich specialiseerde in verantwoord ondernemen. Momenteel werkt zij als business incubator voor ProPortion, een organisatie die sociaal ondernemerschap ontwikkelt in opkomende economieën.