woensdag, december 1, 2021

1994: De geschiedenis van de Caux Principes voor Ondernemen

In 1994 lanceerde de Caux Round Table (CRT) de ‘Principles for Business’, oftewel de Principes voor Ondernemen (hierna de Principes genoemd). De CRT was een in 1986 opgericht internationaal ondernemersforum dat sindsdien jaarlijks bijeenkwam in Caux, Zwitserland.

De Engelse krant The Financial Times schreef over de Principes onder de kop ‘de zoektocht naar een universele ethiek.’ Bedrijfslevenredacteur Tim Dickson schreef dat deze zoektocht invloedrijke professionals uit heel Europa bijeen had gebracht.

Deze eensgezindheid had vóór 1994 nog onwaarschijnlijk geleken. In 1985 waarschuwde NRC Handelsblad onder de kop ‘de valse glimlach van Japan’ dat Japan de Europese elektronicasector zou ondermijnen door hun producten onder de marktwaarde te verkopen, net zoals het de Amerikaanse auto-industrie had ondermijnd.

Frits Philips (rechts op de foto, met in het midden Noboru Okamura, de voormalige directeur van Honda ), de voormalige president van Philips, en Olivier Giscard d’Estaing (links op de foto), vice-voorzitter van de Handelshogeschool INSEAD, waren beide betrokken bij de bedrijfsconferenties die sinds de jaren ‘70 plaatsvonden in Caux. Philips en Giscard d’Estaing maakten zich grote zorgen over de dreigende handelsoorlog met Japan. Daarom zochten zij contact met Japanse ondernemers die ze eerder hadden ontmoet in Caux. Deze Japanse ondernemers werden uitgenodigd om deel te nemen aan een dialoog met vooraanstaande ondernemers uit Europa en de VS.

De uitnodiging werd positief ontvangen en in 1986 arriveerde de Japanse delegatie in Caux. Tot het gezelschap behoorden Ryuzaburo Kaku, de president van Canon, Toshihiko Yamashita, de voormalige CEO van Matsushita Electronics (nu Panasonic) en Toshiaki Ogasawara, de uitgever van Japan Times.

De eerste bijeenkomst eindigde bijna in een ramp. De Japanners was verteld dat het in Caux ging om het opbouwen van vertrouwen en begrip; dat het ging om wat juist is en niet om wie gelijk heeft. De Europese en Amerikaanse deelnemers waren echter zo gefrustreerd over de Japanse handelspraktijken dat zij hun gevoelens nogal direct uitten. De Japanse deelnemers luisterden aandachtig, geduldig wachtend tot ze de kans kregen om te reageren. Op het eind waren zij echter zo beledigd dat ze weinig zin hadden om de sessie voort te zetten.

Gelukkig werd er tijdens de lunchpauze afgesproken om een ​​nieuwe aanpak te proberen. De middag begon in kleine groepjes, waarbij de Japanse deelnemers steeds het eerst aan het woord kwamen. De sfeer verbeterde en de deelnemers voerden productieve gesprekken tijdens de rest van de tweedaagse bijeenkomst. Uiteindelijk spraken zij af om jaarlijks bijeen te komen in Caux, onder de naam Caux Round Table (CRT).

Deze bijeenkomsten werden later de Caux Round Table Global Dialogues genoemd. Er vonden ook kleinere bijeenkomsten plaats in Japan, de VS, Taiwan, Singapore, China, Mexico en verschillende Europese landen, georganiseerd met de hulp van het IofC netwerk in Japan en de VS.

Tijdens deze dialogen bleek dat men behoefte had aan richtlijnen voor ethisch ondernemen, waarin de belangen en verantwoordelijkheden van alle betrokken partijen waren opgenomen. Daarom ontwikkelde CRT een document met een aantal basisprincipes voor ondernemen (Principles for Business), met de Minnesota Principles (ontwikkeld door de Minnesota Center for Corporate Responsibility) als fundament.

Na de publicatie van Dickson’s artikel in The Financial Times werd het CRT-secretariaat in Den Haag overspoeld met aanvragen voor het document vanuit de hele wereld. De aanvragers kwamen onder andere uit het hoger onderwijs, het bedrijfsleven, de media en de academische wereld. Als de Europese coördinator van het CRT was het de taak van Maarten de Pous om te reageren op deze enorme interesse.

De Principes, die later werden vertaald in 12 talen, benadrukten de zoektocht naar gedeelde waarden. Daarnaast werd ook benoemd en erkend dat waarden kunnen verschillen. Er werd toegewerkt naar, zoals Dickson schreef, ‘een door iedereen geaccepteerde en gerespecteerde visie op ondernemen.’ Hij schreef ook dat ‘de Principes zijn gebaseerd op twee ethische stromingen: de Japanse filosofie van kyosei en het concept van menselijke waardigheid. Het begrip kyosei werd door Ryuzaburo Kaku (te zien op de foto linksboven, genomen in Caux), voormalig president van Canon, beschreven als “je volledig inzetten voor het gemeenschappelijke welzijn van de mensheid”. Menselijke waardigheid verwijst naar de inherente waarde en waardigheid van ieder persoon. Deze waardigheid is geen middel om de doelen van anderen of een meerderheid te vervullen, maar een doel op zich.’

In 1994 was sociaal verantwoord ondernemen al een gangbaar begrip. Maar hoe konden ondernemers verder reiken dan de belangen van hun aandeelhouders? Hoe konden zij de belangen van alle betrokken partijen behartigen, inclusief klanten, werknemers, eigenaren/investeerders, leveranciers, concurrenten en gemeenschappen? De Principes verschaften hiervoor concrete richtlijnen. Ook werd benadrukt dat ondernemingen moeten bijdragen aan milieubescherming, duurzame ontwikkeling en het tegengaan van het uitputtend gebruik van natuurlijke hulpbronnen.

De Caux Principes voor Ondernemen luiden als volgt:

1. Respecteer niet alleen aandeelhouders, maar alle belanghebbenden.
2. Draag bij aan de economische, sociale en ecologische ontwikkeling.
3. Wek vertrouwen door meer te doen dan alleen te voldoen aan de minimale vereisten van de wet.
4. Respecteer bestaande regels en verdragen.
5. Ondersteun een verantwoorde mondialisering.
6. Respecteer het milieu.
7. Vermijd onwettige en illegale activiteiten.

Dit verhaal verscheen eerder op de website van Initiatives of Change Switzerland. Dit verhaal maakt deel uit van onze serie 75 jaar inspirerende verhalen over Initiatives of Change en Caux. Lees hier het originele verhaal. 

Geschreven door Maarten de Pous.
Vertaald door Shereen Siwpersad.