donderdag, oktober 8, 2020

Anne-Claire FrankNaar een nieuw verhaal

Interview met Anne-Claire Frank

Een van de succesvolste programma’s van Initiatives of Change (IofC) is Creators of Peace (CoP), met als ondertitel ‘a women’s initiative’.  Dit vredesinitiatief van vrouwen startte tijdens een conferentie in het Zwitserse Caux in 1991. Het groeide uit tot een wereldwijd netwerk van vrouwen actief in zo’n 50 landen. Ik praat met de Nederlandse Anne-Claire Frank, secretaris van CoP Internationaal en sinds 2016 woonachtig in de VS.

 

Hoe ben je betrokken geraakt bij Creators of Peace?

In 2006 was ik in Parijs (ik heb een Franse moeder). Daar kwam ik in aanraking met Initiatives of Change. De doeleinden spraken me aan. Ik ben altijd geïnteresseerd geweest in de wereld, en actief geweest in vredesorganisaties. De Fransen introduceerden me bij IofC in Nederland, en zo raakte ik betrokken. In 2011 nam ik deel aan een retraite van IofC en ontmoette Willemijn Lambert, die toen coördinator van Creators of Peace in Nederland was. Zij nodigde me uit om deel te nemen aan een Creators of Peace Circle in Engeland. Iets dat ik met beide handen aangreep en sindsdien ben ik er bij betrokken.

Wat trekt je daarin aan?

Hoe je echt met jezelf begint als je vrede wil. Daarvoor zijn de Peace Circles een krachtig en praktisch instrument. We komen met een groep vrouwen samen in een veilige ruimte en denken heel basaal na over vrede, in onszelf, om ons heen. Hoe bereik je vrede, zowel innerlijke vrede, als in de familie en in de samenleving? Dat begint met luisteren naar jezelf, en naar anderen. We gaan langs acht stappen die we ‘gathering points’ noemen. We delen zorgen met elkaar, denken na over de kwaliteiten die een vredesstichter nodig heeft, wat kan vrede maken of breken? Het aspect van vergeving en verzoening is ook heel belangrijk. Het werken aan vrede werd opeens veel concreter en toepasbaarder voor me. De peace circles werken goed, maar nemen veel tijd in beslag. Mensen moeten er hele weekenden of een aantal avonden voor vrijmaken. Een nieuwe werkvorm waar we nu mee bezig zijn, zal minder tijd in beslag moeten nemen, of in ieder geval flexibeler zijn. Eigenlijk is dit een logische volgende stap na de peace circles. De nieuwe werkvorm gaat uit van verhalen.

Dat moet je even uitleggen.

Het verhaal waarin we leven vormt ons wereldbeeld. Dit hebben we meegekregen van onze voorouders en geven we door aan volgende generaties. Het kunnen meerdere verhalen zijn, die ons gevormd hebben en bepalen hoe we denken. Die verhalen hebben enorme invloed, zowel positief als negatief. Het is belangrijk je er eerst van bewust van te worden en het kan goed en nodig zijn er vervolgens iets in te veranderen. We hebben het zelf in de hand om gekwetstheid om te zetten in genezing en vergeving; en onverschilligheid in mededogen. We hebben deze werkwijze genoemd: advocates for a new story,  ofwel pleitbezorgers van een nieuw verhaal.

Je spreekt over ‘we’. Ben jij bij de ontwikkeling hiervan betrokken geweest?

Ja. Ik nam met een groep vrouwen uit Nederland deel aan een conferentie van Creators of Peace in Caux in 2016. Aan het einde van die conferentie deed Jean Brown (Australië) een oproep om ‘advocates for a new story’ te worden. Jean is een van de “Elders” van Creators of Peace International en is leidend geweest in het vormgeven van Creators of Peace circles en de organisatie in het algemeen. In samenwerking met Kate Monkhouse (VK), uitvoerend directeur van CoP, is Jean dit het jaar erna verder gaan uitwerken in een leidraad voor het faciliteren van gesprekken. Deze hebben we twee zomers in Caux in een training track uitgeprobeerd. De leidraad heeft Jean nu in een ‘conversation guide’ omgezet en die zijn we nu online aan het testen.

Heb je zelf een voorbeeld van een nieuw verhaal?

Ja, ik ben advocaat van een nieuw verhaal geworden met betrekking tot Zwarte Piet. In 2013 werkte ik voor de gemeente Amsterdam samen met iemand van Surinaamse afkomst. Die vertelde me hoe het is om zwart te zijn in Nederland. Door onze gesprekken ontdekte ik dat er een racistisch element zit in het verhaal van Zwarte Piet. Dat was nieuw voor mij. Mijn vriend Matthias Seisay (nu mijn echtgenoot) bevestigde die zienswijze. Hij komt uit Sierra Leone en bekeek deze traditie van ons met verbazing. In 2015 nam ik in Richmond, VS, deel aan de IofC conferentie Healing History. Richmond was een levendig centrum van de slavenhandel en IofC werkt daar al heel lang met een antiracisme programma. Ik kreeg er een beter beeld van hoe diep de pijn van het racisme gaat. En ik begrijp ook dat racisme te maken heeft met het slavernijverleden. Ik merkte dat er geen ruimte voor dialoog was rondom het idee van Zwarte Piet, er was alleen vóór of tegen.

Ik werk sinds kort als vrijwilliger met iets dat heet Court Watch, opgericht door een zwarte vrouw die gevangen had gezeten. Wij observeren hoe mensen behandeld worden als ze de eerste keer voor de lokale rechter komen voor een eventuele aanpassing van hun borgtocht. Het blijkt dat mensen van kleur, zowel zwart als hispanic, eerder aangehouden worden en slechter behandeld worden en zwaardere straffen krijgen dan witte mensen. Bovendien wordt de laatste categorie eerder op borgtocht vrijgelaten. Doordat wij de schijnwerper op het hele proces zetten en alles documenteren, zijn de rechters voorzichtiger geworden. Eigenlijk kun je stellen dat de slavernij nog doorwerkt en dat mensen van kleur geen gelijke rechten hebben.

Hoe bevalt het wonen in de VS in deze tijd?

Ik ben gelukkig met mijn echtgenoot en we hebben het goed samen. Maar het is jammer dat de sfeer in het land zeer gepolariseerd is. In de voorstad van Washington DC waar we wonen, hebben we een fijne Doopsgezinde kerk, waar we veel steun geven aan elkaar, ook rondom de Black Lives Matter demonstraties. We proberen er samen betekenis aan te geven en bij onszelf te rade gaan wat wij anders kunnen doen.

Ik heb veel aan mijn werk met Creators of Peace. Sinds de pandemie worden op meerdere plekken in de wereld peace circles online georganiseerd, en we hebben sinds dit voorjaar een maandelijkse bijeenkomst met facilitators uit de hele wereld online. En ook de werkvorm Advocates for a new story wordt nu online getest. Ik nam deel aan een van de eerste testgroepen in Australië. Het lijkt me leuk om dat een keer voor IofC in Nederland te doen. Met de coördinatoren van CoP in Noord- en Zuid-Amerika heb ik een online groep. Het is heel fijn om op die manier contact te hebben en een hechtere band te krijgen. En verder probeer ik minder nieuws op tv te kijken. Ik volg het nu meer via de krant of podcasts. Het is belangrijk om zelf in balans te blijven en dingen te doen die energie geven, bijvoorbeeld wandelen.

Hennie de Pous-de Jonge 

Zie voor meer informatie:

https://www.iofc.nl/creators-peace-wereldwijd-actie

https://www.iofc.org/creators-peace-cop