dinsdag, mei 3, 2016

Nagloeiend stap ik naar buiten. Warm van alle gesprekken, het delen van Syrisch, Indonesisch en Surinaams eten, en vooral van hoop. Willem Jansen van Initiatives of Change noemt dialoog een ‘tita toverwoord, een medicijn’. En dat dit zo is, heb ik mogen ervaren op 28 april tijdens een dialoogavond over de vluchtelingencrisis.

De harde woorden over mensen die naar Nederland vluchten doen mij heel veel pijn. Zo veel pijn dat ik het nieuws vermijd. Ik kan de berichten over opgehangen varkenskadavers en bestormde raadsvergaderingen niet aan. Angst en haat lijken te overheersen, terwijl mijn hart overstroomt van de behoefte om een goed thuis te bieden. Dat ik niet de enige ben met dit gevoel bewees de volle zaal op 28 april. Dat was het eerste besef dat mijn wangen deed gloeien.
 

Maak de middengroep zichtbaar en deel positieve verhalen!

Mohamed Sini in gesprek op 28 april 2016 bij Initiatives of Change.Mohamed Sini, senior strategisch adviseur korpsleiding van de Nationale Politie, start de avond met zijn verhaal: ‘Mijn vader had, omdat hij hier als vluchteling welkom was, de mogelijkheid om familie te laten komen en in zijn late jaren eervol terug te keren naar Marokko.’ Sini benadrukt het belang van het ondersteunen van de middengroep in de samenleving. Op dit moment worden in Nederland tegenpolen gevoed, je bent voor of tegen, en dit zet een grote groep mensen met een genuanceerde mening buitenspel. Wij (ik reken mezelf tot de middengroep) zijn onzichtbaar, je ziet wel opgehangen kadavers op tv, maar niet de buurtmoestuin die ik oprichtte samen met vluchtelingen in Utrecht. Positieve verhalen geven hoop terwijl beelden van protesten angst zaaien. ‘We horen het goede nieuws te weinig’, vat Jansen samen.
 

Een goed gesprek doet wonderen

Twee deelnemers in gesprek op 28 april 2016.Een manier om zowel positieve verhalen te vinden als ook het gat tussen mensen te dichten, is simpelweg praten. En dan het liefst met iemand die je normaal nooit zou spreken. Jansen weet hier alles van en vertelt over zijn ervaringen met het samenbrengen van ogenschijnlijk tegenovergestelde mensen in Den Haag. Deze stad heeft de twijfelachtige eer om ‘de meest gesegregeerde stad van Nederland’ te zijn. Zo organiseerde hij dat bewoners van de wijk Bezuidenhout een dag op stap gaan met asielzoekers. Simpelweg praten blijkt dan snel al niet meer zo simpel te zijn. Er komt heel wat bij kijken, zoals ook blijkt uit de handleiding 'Dialogue Toolkit'. Dit boekje is geschreven door de INGO conferentie van de Raad van Europa. Jansen: ‘Dialoog hoeft niet altijd te leiden tot overeenstemming, het mag schuren, het mag verschillen!’ Spannend, want nu is het de tijd van het luisteren voorbij en gaan we de dialoogtheorie in praktijk brengen. Praten dus, met wildvreemden uit de zaal… en dat terwijl ik stiekem liever luister dan praat.
 

En wat doet u? 

De opdracht is om een onbekende te zoeken om mee te praten. Ik kijk om me heen en zie hartelijke glimlachen, ietwat onzekere blikken en open houdingen. Al snel vraag ik een wat oudere lange man of hij met me wil praten. Hij zegt ja (hoera!) en we lopen naar de gebloemde bank achterin de kamer zodat we elkaar goed kunnen verstaan. Hij is fantastisch. Als gepensioneerd hoofd van een basisschool geeft hij taalles aan vluchtelingen. Daarnaast hebben hij en zijn vrouw niet een-, niet twee-, maar maar liefst driemaal een gevluchte jongen in huis genomen. Hij kan niet uitleggen waarom, aangezien het zo vanzelfsprekend is voor hem om te helpen. ‘Mijn vrouw zegt weleens: “Wat doe ik nu?” Terwijl zij die jongens zo thuis doet voelen dat we een tweede stel ouders voor ze worden.’

Ook mijn tweede gesprek is geweldig. De half Iraakse, half Nederlandse vrouw met wie ik spreek zorgt door haar open houding dat ik ook op mijn spreekstoel kom te zitten. Door vragen te beantwoorden waar we normaal niet zo snel over nadenken, zoals wat is onze Nederlandse identiteit, ontdekken we overeenkomsten en verschillen. En ook zij zit vol met positieve verhalen over hoe ze zich inzet voor  vluchtelingen via het werk dat ze doet voor Plan Nederland.  
 

Gluren bij de buren

Afsluiting van de avond 'Mijn verhaal, jouw verhaal: op zoek naar een gedeeld verhaal' op 28 april 2016.Veel te snel galmt de gong om ons praters en luisteraars tot de orde te roepen. Gezamenlijk sluiten we de avond af en ik ben niet de enige met rode wangen en glimmende ogen. ‘Het voelt net alsof er even raampjes opengaan’, ‘ik smacht naar meer’ en ‘ik denk dat we wel mailadressen gaan uitwisselen’ zijn reacties uit de zaal. Sini sluit af: ‘Dialoog is een mooi woord en een oplossing voor vele problemen als je je gesprekpartner respecteert en je oordeel opschort.’

Dialoog lijkt echt een ‘tita toverwoord’ te zijn. Ik kijk voor het eerst sinds jaren mijn medetreinreizigers écht aan voor ik bij ze ga zitten. De trein rijdt weg en ik droom over de warmte die ik voelde tijdens en na de gesprekken bij Initiatives of Change. Het zou toch fantastisch zijn als Nederland altijd zo warm aanvoelt?
 

Merel Segers

Merel Segers is zelfstandig ondernemer duurzaamheidsanalyse en communicatie. Ze verzamelt positief nieuws. Mocht je positief nieuws tegenkomen, stuur het haar