woensdag, oktober 22, 2014

Een onverwacht bezoek

Na zijn rechtenstudie en na het vervullen van zijn militaire dienstplicht besloot Aad Burger fulltime te gaan werken voor Initiatives of Change (toen nog Morele Herbewapening geheten). Dat bracht hem o.a. naar West-Afrika waar hij in 1954 en 1955 in Ghana werkte. Onlangs kwam de zoon van hoofdman Tolon Na, die hij in die tijd heeft leren kennen, bij hem thuis in Utrecht op bezoek. Hieronder een verslag van dat bezoek. Son of Tolon Na visiting Aad Burger

Tolon Na herdacht in Noord-Ghana

Honderden mensen hebben in april van dit jaar in Noord-Ghana deegenomen aan de herdenking van het leven van Alhaji Yakubu Tali, hoofdman (Na) van Tolon, zo vertelde diens zoon mij. De Tolon Na leefde van 1916-1986 en speelde een belangrijke rol in de opbouw van de onafhankelijkheid van Ghana (de vroegere Goudkust). Zijn zoon, Alhassan Yakubu Tali, die als investmentbankier in Düsseldorf werkt, heeft tijdens de herdenking namens de familie gesproken en boodschappen voorgelezen uit Engeland en Nederland over de bijdrage van de Tolon Na als parlementslid en ambassadeur van Ghana.

Ik herinner mij de Tolon Na uit de tijd dat ik in 1954-1955 met een internationaal team van Morele Herbewapening (nu Initiatives of Change) in Ghana was. Het land stond op de drempel van de onafhankelijkheid. Nkrumah was de grote nationalistische leider, maar zijn aanhang was vooral sterk in de zuidelijke kustprovincies, iets minder in het midden waar de Ashanti’s woonden en klein in de noordelijke gebieden waar vooral moslims woonden, boeren en veehandelaren. Toen het eerste parlement van het onafhankelijk Ghana werd gekozen, veroverde Nkrumah en zijn partij een overweldigende meerderheid, maar uit de noordelijke gebieden werd een aantal moslim afgevaardigden gekozen waaronder de Tolon Na.

Toen zij erkend wilden worden als de officiële oppositie met de daarbij horende rechten en voordelen, werd dat door de regering geweigerd omdat die hun partij, de NTP, beschouwde als een regionale groep en niet als politieke partij. Een ernstig conflict dreigde. De NTP dreigde het parlement te boycotten en sommigen dreigden met afscheiding. Het was vooral te danken aan het geïnspireerde leiderschap van de Tolon Na dat er een oplossing werd gevonden.

Hij had deelgenomen aan conferenties van Morele Herbewapening in Caux (Zwitserland) en zocht een oplossing op basis van wat juist is en niet wie gelijk heeft. Hij stelde voor dat een onafhankelijk constitutionele commissie met Brtitse deskundigen een voor beide partijen bindend advies zou uitbrengen. Nkrumah accepteerde dit voorstel en uiteindelijk werd de NTP als officiële oppositie erkend. Dit was van groot belang omdat in alle West-Afrikaanse staten conflicten bestonden en bestaan, die vaak met geweld gepaard gaan, tussen de noordelijke gebieden en de rest van het land. In Ghana is het gelukt dit te voorkomen.

Dit werd tijdens de herdenking nog eens onderstreept door de aanwezigheid van politieke leiders uit het hele land naast de lokale bevolking. Een van de leiders van de partij (inmiddels gefuseerd met een andere partij) beschreef de Tolon Na als voorvechter van een morele herbewapening van Ghana, van Afrika en de hele wereld.

Zijn zoon bezocht Nederland vlak voordat hij naar Ghana vertrok waar hij kandidaat is voor de parlementsverkiezingen in 2016. Hij hoopt in de voetsporen van zijn vader te treden.

Aad Burger