dinsdag, oktober 16, 2018

Hoeveel kilo CO2 komt vrij voor 1 kilo ... ? - Bron: Milieu CentraalHet gaat niet goed met onze aarde. Dit wordt me elke dag duidelijk, als ik de krant opensla, het nieuws kijk of bezig ben met een sessie op Facebook. Het verschijnen van het laatste rapport van het Internationaal Panel voor Klimaat Verandering (IPCC) op 8 oktober en Urgenda die het hoger beroep in de Klimaatzaak wint een dag later, geven extra zuurstof aan de berichtgeving over onze brandende planeet. De algemene boodschap in alle media: het gaat goed fout als we niet snel grote actie ondernemen.

Bij mij komt de vraag op: ‘En wat kan ik dan doen?’ Ik wil graag bijdragen, duurzaam leven en zorgen dat we de goede kant opgaan. Op zoek naar iets wat ik dagelijks doe en wat invloed heeft op CO2-uitstoot kom ik uit op eten. En zo start mijn zoektocht naar milieubewust eten. Want ik geloof dat – hoe groot het probleem ook is - elke stap die ik zet – hoe klein die ook is - bijdraagt!
 


Plantaardige eiwitten

Tijdens mijn ontbijt, lunch of diner sta ik er misschien niet bij stil, maar voordat mijn eten op mijn bord belandt, veroorzaakt het CO2-uitstoot. Dit gebeurt bij het telen van het eten, tijdens het vervoer en tijdens het verpakken. Er zijn talloze studies gedaan naar de effecten op het milieu die onze voeding veroorzaken. Een eenduidige conclusie is niet makkelijk te trekken. Maar er zijn wel algemene inzichten.

‘Een goede richtlijn zou zijn om minder dan de helft van je eiwitten uit dierlijke producten te halen en tachtig procent van je granen, oliën, groente en fruit uit de regio te halen, aangevuld met producten van elders,’ aldus Corné van Dooren. Hij is expert duurzaam eten van het Voedingscentrum in Den Haag en zei dit recent in een artikel in Trouw. Wetenschappers zijn het over het algemeen ook eens dat een vermindering van dierlijke producten CO2-uitstoot bespaard. Ze verschillen van mening over de grootte van deze besparing. De onderstaande infographics van het Planbureau van de Leefomgeving (hieronder) en Milieu Centraal (hierboven) maken dit visueel inzichtelijk. Kijkend naar de teelt van groente en fruit is het belangrijk om onderscheid te maken in meer en minder milieubewust. ‘De teelt van groenten of fruit in een verwarmde kas kost (per kilo product) gemiddeld meer energie dan de teelt buiten op de akker,’ aldus Milieu Centraal.
 

De CO2 impact van verschillende producten visueel weergegeven.

 


Seizoensproducten

Daarnaast speelt het vervoer van eten een rol. Let bij het kopen van groente, fruit en noten maar eens op waar het product vandaan komt. Sommige vooral kwetsbare producten komen per vliegtuig naar Nederland, zoals peultjes, verse doperwten, blauwe bessen en aardbeien. Ik hoor je denken: “aardbeien en asperges komen toch uit Nederland?” Dit klopt gedeeltelijk. In bepaalde maanden worden deze producten op Nederlandse akkers verbouwd, maar in de winter zeker niet.

Wil je je van tevoren oriënteren, dan kan de Groente- en Fruitkalender je inzicht geven. Deze kalender geeft een milieuscore op basis van de teeltmethode, de meest voorkomende transportwijze en het meest gebruikte verpakkingsmateriaal. Belangrijk feit is dat het vervoer per vliegtuig het meest bepalend is voor de eindscore, omdat dit zo klimaatbelastend is. En zodra je je product hebt gekocht, zorg dat je het opeet, want hoe minder voedsel we verspillen, hoe minder CO2 uitstoot
 

Keurmerkenwijzer - Milieu Centraal
 

Bestrijdingsmiddelen

Bij het eten van groenten en fruit is het ook belangrijk om te kijken of er chemische bestrijdingsmiddelen zijn gebruikt om ze te telen. Bestrijdingsmiddelen beschermen gewassen tegen ziekten, plagen en onkruid. Deze zijn niet alleen schadelijk voor het milieu, maar hebben soms ook hormoonverstorende effecten. ‘Door het hormoonstelsel te beïnvloeden dragen deze stoffen bij aan een scala van gezondheidsproblemen, zoals vruchtbaarheidsproblemen, hormoon gerelateerde kankers, obesitas en diabetes,’ bleek uit de Wereldvoedseldag die IofC in 2015 organiseerde in samenwerking met Wemos.

Keurmerken kunnen je helpen bij het maken van gezonde keuzes. Het meeste bekende keurmerk voor biologische landbouw is het Europees biologisch keurmerk. Dit keurmerk wordt door het Voedingscentrum en Milieu Centraal een topkeurmerk genoemd. Producten met het Demeter en EKO-keurmerk voldoen aan dezelfde eisen als producten met het Europees biologische keurmerk. Wil je meer weten over andere keurmerken die je in de supermarkt ziet? Ga dan naar de Keurmerkenwijzer (zie afbeelding hierboven) van Milieu Centraal, het overzicht op de website Voedingswaar of het overzicht op de website Alles Duurzaam.


De meetlat van bewust eten

Wat ik zelf lastig vind in bewust eten, is hoe hoog de lat ligt. Ikzelf ben een perfectionist, dus deze lat ligt voor mezelf hoog. Maar meer plantaardig eten, vraagt om een hele omslag in gewoontes. Je moet anders leren koken om toch dezelfde bevredigende smaken te krijgen, en er goed op letten dat je wel alle nodige voedingsstoffen binnen krijgt. En als ik dan een keer ‘zondig’ dan zal je net zien dat iemand er een opmerking over maakt, en ik me nog schuldiger voor deze keuze voel. Recent zei iemand tijdens een bijeenkomst rondom duurzaamheid: ‘Het meest duurzaam voor de aarde is als je morgen doodgaat... Het gaat erom om binnen het geheel van je leven zoveel mogelijk stappen te zetten.’ Tijd om vandaag weer een nieuwe stap te zetten en mijn steentje bij te dragen. Doe je mee?


 

Laura Reijnders