maandag, juli 2, 2018

Deelnemers in gesprek tijdens boekpresentatie op 25 juni 2018 | Foto: Stichting Dialoog NJI‘Vergeet je verleden niet, maar maak het een gids voor je toekomst.’ Zo luidt een Chinees gezegde dat werd aangehaald tijdens de presentatie van het boek Van dialoog naar verzoening; hoe de stichting Nederland-Japan-Indonesië mensen verbindt (door Laurens van Aggelen, 162 bladzijden, € 15,- plus € 2,- porto). Een gezegde dat treffend aansluit bij het werk van de stichting Dialoog Nederland-Japan-Indonesië. Het boek werd op 25 juni gepresenteerd in de Concertzaal in Oosterbeek, landelijk gelegen aan de rand van het dorp niet ver van de Rijn.
 

20 jaar dialoogconferenties

Schrijver Laurens van Aggelen aan het woord tijdens de boekpresentatie | Foto Stichting Dialoog NJIHet boek, geschreven door publicist en schrijver Laurens van Aggelen (links op de foto), beschrijft het werk dat de stichting Dialoog Nederland-Japan-Indonesië in de afgelopen 20 jaar heeft verricht. Voor een groot deel bestaat dat uit het organiseren van landelijke dialoogconferenties waarvan er inmiddels twintig hebben plaats gevonden. Het boek bevat een aantal interviews met deelnemers aan de dialoogconferenties waaronder Joty ter Kulve-van Os en Katja Boonstra-Blom. Beiden hebben in het centrum van Initiatives of Change in Den Haag hun levensverhaal verteld.


 

Hoe het begon

De geestelijk vader van de dialoog conferenties, professor Takamitsu Muraoka uit Oegstgeest, schreef het voorwoord van het boek en is de eerste spreker tijdens de presentatie. Tot zijn emeritaat was hij hoogleraar Hebreeuwse taal-en letterkunde in Leiden. Daarvoor heeft hij gedoceerd in Melbourne, Manchester en Jeruzalem.

Professor Takamitsu Muraoka tijdens de boekpresentatie | Foto Stichting Dialoog NJIDe betrokkenheid van Muraoka en zijn vrouw bij de dialogen tussen Japanners en Nederlanders begon met een kritisch artikel in NRC in 1996 over Japan waar Muraoka op reageerde. Dat zette een reeks ontmoetingen in gang. Een van die ontmoetingen was met Adrie Lindeijer en haar zoon Wim. Wim's vader had tijdens de Tweede Wereldoorlog bijna drie jaar als dwangarbeider gewerkt in een mijn in Japan en had een dagboek bijgehouden dat in 2000 in Japan werd uitgegeven genaamd Kusjes aan Nel en de kinderen; Nel is de eerste vrouw van Wim’s vader, die in een kamp in Indonesië is overleden. 

Ter gelegenheid van de publicatie van het dagboek organiseerde Muraoka samen met Adrie en Wim Lindeijer in juli 2000 in Nijkerk een ontmoeting tussen Japanners en Nederlanders. Deze een eenmalige gebeurtenis groeide uit tot jaarlijkse bijeenkomsten. Later werd ook Indonesië bij de dialoog betrokken en was de stichting Nederland-Japan-Indonesië geboren.
 

Ogen openen voor het verleden

In zijn inleiding van het gepresenteerde boek refereert Muraoka aan een lezing die hij hield in het centrum van Initiatives of Change in Den Haag waar Adrie Lindeijer en haar zoon Wim ook geregelde bezoekers waren.

Naast het stimuleren van dialoog in Nederland, zet Muraoka zich al jaren lang in om zijn landgenoten in Japan te helpen hun oorlogsverleden eerlijk onder ogen te zien en te praten over het belang van verzoening. Dit doet hij tijdens reizen door verschillende Aziatische landen. Tijdens de boekpresentatie illustreert hij zijn motivatie hiervoor met een citaat van Richard von Weiszäcker, Duitse Bondspresident, uit 1985: ‘Wie zijn ogen voor het verleden sluit, wordt blind voor het heden. Wie niet aan de onmenselijkheid wil denken, wordt opnieuw vatbaar voor nieuwe besmettingsgevaren.’
 

Kracht van verzoening

Voorzitster mevrouw Tangena-Suzuki tijdens boekpresentatie op 25 juni 2018 | Foto: Stichting Dialoog NJIVervolgens krijgt de voorzitster van de stichting, Yukari Tangena-Suzuki, het woord. Zij vertelt hoe ze de verantwoordelijkheid voelde zich voor de stichting in te zetten toen Muraoka en zijn vrouw het wat kalmer wilden doen. 'De activiteiten in Nederland zijn nog steeds nodig. Als Japanse christen die de laatste 40 jaar in Nederland heeft geleefd, voelde ik het als mijn verantwoordelijkheid dit kleine licht van hoop op verzoening niet uit te laten gaan.’

Ze zegt dat we ons nederig moeten opstellen ten opzichte van het verleden. ‘We kunnen dat verleden niet veranderen, maar we kunnen de toekomst wel beïnvloeden.’ Hierna krijgt Javelin Zwakhalen het woord, krijgsmacht aalmoezenier die zijn loopbaan als commando begon. Hij heeft het over de mogelijkheid om niet in een slachtoffer rol te blijven. ‘U kunt u verzoenen met wat u is overkomen, omdat u mens wilt blijven.’

De auteur sluit de avond af met een persoonlijk getint verhaal, gebaseerd op zijn ervaringen met de Tweede Wereldoorlog, op zijn contacten met Japan en zijn werk als vrijwilliger in de veteranenzorg. Bij het lezen van het boek is het duidelijk dat die persoonlijke betrokkenheid hem bij het schijven heeft gemotiveerd.

Op 6 oktober 2018 organiseert Stichting Dialoog Nederland-Japan-Indonesië een symposium. Kijk voor meer informatie op de website.  


Door Johannes de Pous

Foto's: Stichting Dialoog Nederland-Japan-Indonesië