vrijdag, mei 6, 2011

De veerkracht en de moed van de menselijke geest zijn in overvloed aanwezig op onze aarde. Als je me een paar weken geleden had gevraagd of deze stelling ook voor Afghanistan geldt, dan had ik niet geweten hoe te antwoorden. Het is een plek waarvan velen van ons denken dat het achtergebleven is, door oorlog vernietigd en in de steek gelaten door haar schepper. Van Asia Plateau (internationaal conferentiecentrum van IC) te Panchgani, India komt het verhaal over twee jonge mannen die deze stelling tot in de kern uitdagen en weerleggen. Misschien worden uw eigen vooroordelen in dit proces op de proef gesteld.

Khalid Mohamadi (links) and Javed Orya (rechts) (Foto: Web graphic)Khalid Mohamadi (links) and Javed Orya (rechts) (Foto: Web graphic)Neem even de tijd om bovenstaande foto goed te bekijken. U ziet twee jonge mannen die op het eerste gezicht niet anders zijn dan jongens in de rest van de wereld. T-shirts, spijkerbroeken en grote glimlachen. Wat niet zichtbaar is, is het uitzonderlijke verhaal achter hun blijde gezichten. Khalid Mohamadi en Javed Orya leefden in hun jeugd onder het Taliban regime; een van de meest onderdrukkende overheden die de moderne wereld ooit heeft meegemaakt. Hun door gevechten geruïneerde thuisstad Kabul wordt langzaam herbouwd, maar blijft een gevaarlijke plek om te wonen.

Terwijl beide jonge mannen ontzettend hebben geleden door toedoen van hun onderdrukkers, is het vooral het verhaal van Khalid dat in het geheugen gegrift blijft van de gelukkigen die het verhaal persoonlijk van hem horen. Khalid is geboren als tweeling en had vanaf zijn geboorte slechts één arm. Zijn broer stierf tijdens het eerste levensjaar. Terwijl Khalid nog maar een jonge jongen was, werden zijn vader en zijn opa voor zijn huis geëxecuteerd door de Taliban. De overheid strafte iedereen die geen Arabisch sprak. Khalid's familie sprak Perzisch.

Zoals u wellicht weet, werden vrouwen het strengst aangepakt onder de Taliban wetten. Ze mochten hun huizen niet uit; werden hen basisvrijheden en basisbehoeften onthouden als: onderwijs, sociaal contact met andere mensen en frisselucht.Toen Khalid ongeveer zes jaar oud was, werd hij de enige kostwinnaar. Als enige die buiten het huis mocht komen verdiende hij een heel klein beetje geld met het verkopen van koekjes op straat. Vanwege het feit dat hij maar één functionerende arm heeft, was het vaak erg moeilijk voor Khalid om zijn tulband op de juiste manier om zijn hoofd te binden. Wanneer hij betrapt werd op het niet volledig correct dragen van zijn tulband, werd hij genadeloos geslagen. Een keer werden hierbij zijn benen vastgebonden en werd hij herhaaldelijk met een zweep geslagen. Khalid kon drie dagen niet lopen.

Toen Khalid vijftien jaar oud was, verloor hij zijn drie jaar oudere zus. Ze overleed aan kanker. Dit is slechts vier jaar geleden, diepe woede vulde het hart van de jonge man. Hij haatte zijn oom omdat deze weigerde de familie financieel te ondersteunen, vooral toen zijn zus hulp nodig had, want ze kreeg geen medische zorg. Hij haatte zijn andere zus, omdat zij de familie ook niet kon helpen. Hij haatte het regime dat zijn familie had vermoord en hen armoedig had gemaakt. Khalid haatte ook God die schijnbaar zijn familie, zijn lichaam en zijn toekomst had vervloekt.

Met behulp van inzamelacties van Creators of Peace in Australië  en uitgekozen door Mahboba Rawi, de oprichtster van Mahboba's Promise, een stichting die Afghaanse vrouwen ondersteunt, zijn Khalid en Javed terechtgekomen in Panchgani, India. Asia Plateau was voor hen een vreemde plek, een plek waar de nadruk ligt op rust, persoonlijke verandering en iets dat de Innerlijke Stem genoemd wordt. De jongens bleven eerst somber en in zichzelf gekeerd op hun kamers en verschenen alleen voor de maaltijden. Ze keken niemand aan en spraken met niemand. Binnen een week wilden ze naar huis.

Of het nu kwam door een enkele gebeurtenis of de invloed van geleidelijke blootstelling aan warme en dynamische mensen, er begon een opmerkelijke transformatie plaats te vinden in de harten van de jonge mannen. Ze begonnen plotseling te praten en te glimlachen en ze begonnen hun verhaal te delen met mensen die graag naar hen wilden luisteren. Khalid en Javed begonnen te veranderen. Voor Khalid was deze verandering het meest ingrijpend, omdat er voor werd gezorgd dat hij geld kreeg voor een arm prothese. Nu hij zich voor het eerst lichamelijk compleet en geestelijk vredig voelde, straalde er een knappe glimlach van Khalid zijn pas geschoren gezicht. Nu hij de last van de haat niet meer met zich droeg, was de eerste stap die Khalid zette, brieven te schrijven aan zijn oom en zijn zus, waarin hij hen vraagt om vergeving voor alle jaren dat hij zo verbitterd was. Toen hem werd gevraagd of er nog iets was dat hij nodig had, antwoordde hij dat het zijn droom was om ooit genoeg geld te hebben om een kleine laptop voor zijn zus te kopen, zodat ze die voor studie kan gebruiken. Met de laptop in de hand (gedoneerd door gulle mensen in Asia Plateau) en een lied in zijn hart vertrok hij, nu een veranderde jonge man, met Javed naar Afghanistan.

Khalid's eigen woorden in een verslag aan mevrouw Mahboba: "Een van mijn dromen voor mijn land Afghanistan is dat het een land wordt zonder familie ruzies. Als ik op rustige momenten terugdacht aan mijn familie, voelde ik ook onenigheid binnen in mijzelf. Dus begon ik mezelf te veranderen om in ieder geval een heel klein deel van die strijd in mijn land te beëindigen. Ik heb mijn excuses aangeboden aan mijn oom die ik al meer dan zes jaar niet meer had gesproken. Ik heb mijn excuses aangeboden aan een van mijn zussen en op een zelfde soort manier heeft Javed ook dingen in zijn leven veranderd. Ik had me niet kunnen inbeelden dat ik dit soort dingen zou doen. Het idee is dat men vier absolute normen toepast om levens te veranderen: eerlijkheid, altruïsme, zuiverheid en liefde. We hebben veel meer mensen ontmoet die me echt met hun levensverhaal hebben geïnspireerd. Toen ik hoorde hoe mensen over de gehele wereld leden door oorlog, honger, familie ruzies, relaties en zoveel andere dingen, vergat ik mezelf en de dingen die ik in mijn jeugd heb meegemaakt. En ik begreep dat mensen niet alleen in Afghanistan, maar over de hele wereld lijden door zoveel verschillende dingen."

Khalid heeft nu besloten dat hij dokter wil worden om mensen in de achtergestelde gemeenschappen in zijn land te helpen. Er wacht een berg examens op hem vanaf ongeveer de eerste minuut dat hij weer voet op eigen bodem zet. Er ligt een lange weg voor hem, maar nu bevrijd van de last van woede, met vier sterke ledematen, hoop en een doel voor de toekomst, wordt hij een wapen tegen degenen die Afghanistan in duisternis proberen te houden. Terwijl dit geschreven wordt, stapt Khalid op het vliegtuig naar huis. Ik vraag me af of zijn familie hem nog zal herkennen.

Khalid en Javed hebben ontzettend veel opgestoken en ontvangen in hun tijd als stagiaires in Asia Plateau. Aan de andere kant hebben ze zoveel meer gegeven aan degenen die daar blijven. Voor mij is dat het geschenk van een gewijzigd perspectief op wat ik dacht dat een vervloekt land was. Deze foto laten zien, dit verhaal vertellen, vooroordelen en stereotypen bestrijden en Australië en de rest van de wereld op de hoogte brengen van de uitzonderlijke levens van twee gewone jongens met een inspirerend verhaal. Dat is mijn geschenk.

Keith Mills

(Vertaald uit het Engels door Berend Watchus)