woensdag, februari 8, 2012

IC is geïnteresseerd in mensen, zo begon gespreksleider Kees Scheijgrond de bijeenkomst op 16 januari. Omdat mensen, met al hun goede en minder goede eigenschappen, de wereld kunnen maken of breken. Vandaar dat IC aandacht heeft voor levensverhalen, zoals op deze avond dat van Maarten de Pous. Maarten de PousMaarten de PousMaarten is al zijn hele leven bij Morele Herbewapening / Initiatives of Change betrokken. ‘Ik ken IC al sinds vóór mijn geboorte’, begint hij. Zijn ouders kwamen in de jaren dertig in contact met de voorloper van IC, de Oxfordgroep. Vooral de gedachte dat je het leven in vertrouwen, met geloof en gebed, tegemoet kon gaan, trok hen aan. Vlak na de oorlog verhuisden ze naar het dorpje De Steeg in Gelderland en ze kregen zes kinderen. Het gezin leefde van weinig, maar Maarten heeft warme herinneringen aan zijn jeugd. ‘Mijn moeder was een levenskunstenares’, vertelt hij, ‘ze maakte zelf veel van onze kleren, en wist hoe je een week lang met een stuk vlees kon doen. De omgeving was idyllisch: het bos was van ons, we konden daar hutten bouwen en ons uitleven.’ Ook kreeg het gezin door de betrokkenheid bij IC veel bezoek uit het buitenland. Na de middelbare school bracht Maarten een bezoek aan Caux, waar ‘s zomers duizenden mensen deelnamen aan de conferenties. Daar kreeg hij het gevoel dat het beter was om niet te gaan studeren, maar om je in te zetten voor IC. Aldus geschiedde, en Maarten toog naar Amerika waar hij op Mackinac Island in Michigan meehielp aan de bouw van een moderne filmstudio, ten behoeve van de theater- en speelfilmproducties waar IC toen veel mee werkte. De grootse opzet daarvan en de grootse plannen die toen leefden, waren typisch voor IC in die tijd, vertelt hij. En in de samenleving gebeurde ook veel, in die zestiger jaren in Amerika. De anti-Vietnam demonstraties, de flowerpower en de seksuele revolutie, de Cuban missile crisis, de moord op John F. Kennedy – dit alles vormde de achtergrond waartegen Maarten door Amerika reisde met toneelstukken en films van IC. Hij filmde de toespraken van de leider van IC, de schrijver en journalist Peter Howard, op Amerikaanse universiteiten. Deze werd steeds heel enthousiast ontvangen door duizenden jongeren die iets positiefs wilden bijdragen aan de wereld. Dit leidde weer tot jongerenconferenties op Mackinac Island, waar Maarten ook intensief bij betrokken was. De daar verzamelde jongeren brachten een ware explosie van creatief en muzikaal talent teweeg, en onder leiding van de Colwell Brothers en Herb Allen werd een reizend gezelschap gevormd dat in allerlei landen ‘Sing Outs’ ging opstarten. Deze nieuwe aanpak met een centrale rol voor jongeren en muziek leidde echter ook tot spanningen en uiteindelijk zelfs tot een splitsing in de organisatie. De Sing Outs gingen zelfstandig verder onder de naam Up With People, een organisatie die nog steeds bestaat. ‘Mijn levensverhaal is ook het verhaal van IC, voor zover ik dat heb meegemaakt,’ reflecteert Maarten. Het conflict tussen Up With People en IC stelde hem voor de keuze waar hij zich toe rekende, en hij koos voor IC. Maar jarenlang zat hij wel over deze kwestie in: want hoe kan het dat een organisatie die zich zo inzet voor een betere wereld, toch zo’n tweespalt niet kon voorkomen? Deze vraag was helaas niet echt bespreekbaar in het IC-netwerk van toen. Uiteindelijk vond Maarten zijn weg binnen IC-Europa door zich, samen met zijn Engelse vrouw Lis, in te zetten voor gezinsconferenties in Caux. Ook ging hij zich bezighouden met conferenties voor het bedrijfsleven, die leidden tot de oprichting van de Caux Round Table waar hij 22 jaar lang Europees coördinator van was. ‘De rode draad in mijn leven is dit’, zegt hij: ‘er komt iets op mijn weg en ik doe er iets mee. Dat lijkt in eerste instantie een zwakheid, om niet zelf dingen te besluiten en te doen. Maar terugkijkend is het juist heel mooi geweest en ben ik zo steeds weer op nieuwe manieren met heel verschillende mensen in contact gekomen, waar vaak waardevolle initiatieven uit zijn voortgekomen.’ Zijn werk met de Caux Round Table, met als doel om vertrouwen en begrip te kweken tussen leidende ondernemers uit verschillende landen, beschrijft Maarten als de meest boeiende periode uit zijn carrière. ‘Toen kreeg ik het gevoel dat mijn capaciteiten gebruikt konden worden. IC had destijds geen personeelsbeleid – men verwachtte dat je je als onderdeel van een groep inzette voor een betere wereld en aandacht voor persoonlijke ontwikkeling was er eigenlijk niet. Daardoor ontwikkelden veel mensen hun capaciteiten niet. Maar dit werk ging mij heel goed af, merkte ik. Ik kwam in contact met veel vooraanstaande mensen uit het zakenleven, en de insteek van IC werd door hen duidelijk gewaardeerd.’ Al die tijd was er maar weinig contact tussen Up With People en IC. Maar twee jaar geleden, op initiatief van Maarten en Lis, gaven de Colwell Brothers en Herb Allen een concert in Caux, waar ze sinds 1953 niet meer geweest waren. Daar ontmoetten IC-ers en leden van Up With People elkaar weer, vaak voor het eerst sinds de splitsing. ‘Het was zoiets als een genezing van een echtscheiding’, vertelt Maarten. ‘En voor mij was de cirkel daarmee rond.’ Die splitsing is wel onvermijdelijk geweest, vindt hij nu. De organisatie was té strikt geworden, en de Sing Outs vertegenwoordigden vrijheid… Voor Maarten zelf betekende de worsteling met de nasleep van die splitsing dat hij besloot om met IC te werken, maar dan wel vanuit de gedachte om niet je mond te houden als er iets was wat je niet goed vond. ‘De groepsdruk, het groepsdenken was heel sterk. Maar als uniek mens heb ik de plicht om uniek te zijn en mijn eigen bijdrage te leveren. Dat is mijn belangrijkste les geweest – om me los te maken van die groepscultuur, om te beseffen dat het mijn plicht is om een uniek mens te zijn.’ Die les zou ook de maatschappij ten goede kunnen komen, vindt Maarten. Want nu zie je dat veel mensen zich terugtrekken in hun groep, in de eigen cultuur of godsdienst, omdat dat veiligheid en zekerheid biedt. Terwijl de wereld juist behoefte heeft aan openheid naar de ander, aan ware ontmoetingen, waarbij wij als mensen met al die verschillende achtergronden elkaar kunnen inspireren. ‘Mijn IC-leven is uiteraard sterk beïnvloed door deze ervaringen van verdeeldheid , besluit Maarten. ‘Maar sinds ik mijn unieke zelf heb gevonden en durf te zijn, heb ik geen moeite meer met de misstappen en de moeilijke momenten uit de geschiedenis van de organisatie.’

Tessa Calkhoven