vrijdag, augustus 10, 2018

Jonge moslims in Europa bevinden zich vaak tussen twee vuren. Maar dit hoeft helemaal niet zo te zijn, ervoeren deelnemers van de vierde editie van het Learning to be a Peacemaker programma in Caux. In dit programma onderzoeken jonge Europese moslims hun waarden en rol in de samenleving. ‘We hoeven geen enkele tegenstelling tussen onze islamitische en Europese identiteit te ervaren.’
 

Moslim én Europeaan

Deelnemers en begeleiders programma Learning to be a Peacemaker‘Wie voelt zich Europeaan? Steek je hand op!’ Zo trapt de Britse radiopresentator, imam en trainer van Learning to be a Peacemaker (LPM), Ajmal Masroor (in het midden in de groepsfoto), de eerste sessie af. Veel handen gaan omhoog: in Europa zijn veel jongeren die zich moslim én Europeaan voelen. In het land van herkomst van de ouders of grootouders voelen zij zich niet thuis. Daar zijn ze meer een vakantieganger. ‘In Tunesië, het land van mijn ouders, voel ik mij Europees,’ zegt een van de deelnemers. ‘Maar in Frankrijk voel ik mij dan weer als Tunesisch aangekeken. Dan ben ik dat blijkbaar: Tunesisch. Verder voel ik me niet thuis bij Franse medestudenten tijdens bepalende gewoontes zoals een borrel na colleges.’ Deze ervaring is herkenbaar voor anderen. Daarop ontstaat een discussie over identiteit. Dit is misschien wel het grootste vraagstuk van deze tijd. In snel globaliserende samenlevingen vindt er al geruime tijd een kruisbestuiving van mensen, culturen, talen en religies plaats. Voor Europa betekent dit: de uit- daging om haar eigen identiteit onder de loep te nemen, zodat alle Europeanen zich thuis voelen in dit deel van de wereld.

Welkom geheten worden en erkenning krijgen voor je Europese identiteit naast je islamitische geloofsovertuiging, ligt buiten je eigen invloedssfeer, zo betoogt imam Masroor. Dat is een keuze van andere mensen waar je zelf niet over gaat. Wat je wel kan: eerlijk naar jezelf zijn over wie je bent. LPM is dan ook vooral een ontdekkingsreis langs overeenkomsten en verschillen tussen islamitische en Europese waarden.
 

Zelfvertrouwen krijgen als Europese moslim

Deelneemster Learning to be a Peacemaker programmaHet sleutelwoord in dit geheel is: zelfvertrouwen. Tijdens oefeningen en discussies onderzoeken we ieders opvattingen, ervaringen en historisch literatuur. Uiteindelijk wordt er gezamenlijk één conclusie gedeeld door de participanten: ‘Europa is ons thuis. En naast ons burgerlijke of persoonlijke plicht of streven, voelen wij ook een religieuze motivatie om een positieve bijdrage te leveren aan de lokale gemeenschap in het land waar we (geboren en) getogen zijn, én met grote zekerheid onze toekomst zal zijn.’

Tijdens sessies over interpretatie van religieuze bronteksten, ligt de nadruk op het aanreiken van handvatten in het herkennen van de boodschap van Islam als voorstander van harmonieus samenleven en deze te scheiden van interpretaties door mensen die liever haat en verdeeldheid zaaien. Een belangrijke oorzaak van het in een kwaad daglicht stellen van moslims, is dat de religie wordt gebruikt voor een eigen politieke agenda.

Verder wordt kritisch gekeken naar het eigen religieuze leiderschap binnen Europese moslimgemeenschappen. Veel van de jonge participanten zeggen zich niet thuis te voelen in de lokale moskeekringen, omdat deze niet aansluiten bij de realiteit van jonge moslims in Europa. Er is een kloof die overbrugd moet worden.
 

Zoektocht naar innerlijke vrede

Javed Latif ontvangt het certificaat van Learning to be a Peacemaker programmaNa het tot stand brengen van zelfvertrouwen in een Europese moslim identiteit, leidt Ajmal Masroor de aandacht naar het concept van de vredestichter (peacemaker). Het worden van een peacemaker is een continu proces. Het model dat is aangereikt tijdens de training benoemt een stappenplan: het beter begrijpen van jezelf, je eigen sterkten en zwakten identificeren, onderzoeken van je eigen potentie en aspiraties, meer zelfvertrouwen opdoen als burger, bereid zijn om te veranderen en tot slot bereid zijn om een positieve bijdrage te leveren.

Masroor benadrukt, vanuit eigen ervaring en ondersteund door religieuze bronteksten en literatuur, dat de weg naar het worden van een peacemaker niet kan worden bewandeld zonder te beginnen bij jezelf. Het begint met innerlijke vrede. Woede, ongeduld, jaloezie, hebberigheid, een materiële levensstijl en het vergeten van vergankelijkheid zijn obstakels in deze zoektocht. En de kwaliteiten om deze obstakels te overwinnen: vergevingsgezindheid, geduld, nederigheid, vrijgevigheid, aandacht voor immaterieel geluk en de eeuwigheid herinneren - stilstaan bij alle goede daden die ons vooruit zullen gaan.
 

Learning to be a Peacemaker: hoe het begon

De trainingsconferentie is ontstaan vanuit kleinere sessies in Stockholm, Den Haag en Londen, verspreid over 2007 en 2008. In 2009 vond de eerste Europese editie plaats in Caux. De connectie met IofC is gelegd via IofC UK programma coördinator Peter Riddle. Peter Riddle begeleidde als student in de jaren ‘70 uitwisselingen van Britse en Egyptische studenten. Als christen merkte Riddle dat de waarden van de islam zo sterk overeenkwamen met zijn eigen christelijke waarden dat hij meer Britse mensen hiervan bewust wilde maken. Na een ontmoeting met Ajmal Masroor ontstond er een samenwerking, met de “Learning to be a Peacemaker” als resultaat. 

Lees ook hoe vrienden Rudy van der Aar en Mohammed Kechouh – die elkaar ontmoetten tijdens het Learning to be a Peacemaker programma in 2011 – hun idealen in de praktijk brachten tijdens een fietstocht naar Mekka.


 

Tekst door Javed Latif

Foto's: © CAUX - Initiatives of Change Switzerland