maandag, oktober 28, 2013

Een Sinterklaasfeest zonder bijsmaak

De figuur van Zwarte Piet is vaker onderwerp van discussie geweest, maar niet eerder lijkt die discussie zo fel te zijn gevoerd als nu. Initiatives of Change staat voor bruggenbouwen. Hoe bouwen we die in deze discussie?

In de discussie voeren twee meningen de boventoon. Aan de ene kant staan mensen die betogen dat Zwarte Piet niet past in de samenleving van nu, omdat de figuur een overblijfsel is uit het koloniale verleden. De figuur is ontstaan in de 19e eeuw, in de periode rondom de afschaffing van de slavernij. De oudste beschrijving van Zwarte Piet is van Jozef Alberdingh Thijm, die in 1884 een sinterklaasfeest beschreef waar hij als kind in 1828 bij was geweest. Hij schreef over de daar aanwezige zwarte knecht dat hij ‘een schepsel van de volksverbeelding’ zou zijn, ‘uit de behoefte aan contrasten geboren’. Mensen die die achtergrond kennen, pleiten voor het aanpassen van het Sinterklaasfeest, zodat het een reflectie wordt van de huidige samenleving, waarin iedereen gelijke kansen heeft. Daartegenover staan mensen die menen dat het feest niets dan plezier en gezelligheid betekent.

In de media en op sociale netwerken is heel veel verschenen over deze discussie. In veel stukken wordt vooral een van beide meningen verdedigd. Een aardig overzicht van de gebeurtenissen van de afgelopen dagen vindt u op: http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2686/Binnenland/article/detail/3531811/20... En een debat waarin beide meningen aan bod kwamen, is terug te zien op: http://debatop2.incontxt.nl/seizoenen/3/afleveringen/23-10-2013

De discussie lijkt een grote verdeeldheid in de samenleving te veroorzaken. Toch kan dit ook goed zijn voor het land, zoals een anonieme briefschrijver zegt in het PZC van 24 oktober. ‘De discussie over Zwarte Piet is goed voor Nederland. Hij gaat veel verder dan de voors en tegens van een tamelijk onnozele sinterklaastraditie. Hij gaat over ons morele kompas.’ ‘Het gaat erom dat als je samen feest, dat je dan de vorm zoveel mogelijk wilt afstemmen op de gevoelens van álle feestgangers. Als die intentie de komende weken de overhand krijgt, hebben we allemaal al een mooi cadeau te pakken.’

Dat het sinterklaasfeest ook gevierd kan worden zónder zwarte knechten, laat dit filmpje van de intocht in Amsterdam in 1935 (!) zien. Alle Pieten waren wit en zaten, net als sinterklaas, op een paard: http://www.youtube.com/watch?v=65ERQNg_Fcc En wat denkt u, hoe kunnen we een Sinterklaasfeest vieren waar heel Nederland plezier in heeft? Hoe zou dat eruit zien?

Valika Smeulders