donderdag, april 28, 2016
Initiatives of Change Internationaal ontwikkelde samen met de Conference of INGO’s, een van de drie raadgevende organen van de Raad van Europa, de Dialoog Toolkit. De Dialoog Toolkit is een praktische gids van dertig pagina’s met handvatten voor eenieder die bruggen wil bouwen in situaties van spanning tussen verschillende groepen mensen. De gids is gratis beschikbaar via www.dialoguetoolkit.net en brengt de beste inzichten samen van vele jaren aan ervaringen, debat en onderzoek in de Europese landen.
 
Waarom interculturele dialoog?

De diverse samenleving is een feit, maar sociale cohesie is niet vanzelfsprekend. Wat voor maatschappij willen we in de toekomst hebben? Een samenleving waar verschillende gemeenschappen gescheiden naast elkaar leven en wederzijdse stereotypering, discriminatie en uitsluiting floreren? Of een open en energieke maatschappij, waar iedereen meedoet en ieders mensenrechten worden gerespecteerd? 

Met de komst van grote aantallen vluchtelingen naar Europa is deze vraag alleen maar prangender geworden. Het antwoord hangt af van het vermogen tot interculturele dialoog en wederzijds begrip, zo stelden de 47 lidstaten van de Raad van Europa al in 2008 in een White Paper over interculturele dialoog. De Europese landen staan voor de uitdaging culturele diversiteit te respecteren en behouden en tegelijkertijd de democratische rechtstaat, mensenrechten en waardigheid van ieder individu te waarborgen.
 

Praktische gids: de Dialoog Toolkit

Dialogue toolkitMaar hoe voer je een effectieve dialoog? Hoe krijg je alle relevante partijen aan tafel en ontwerp je een proces waarin iedereen zich kan vinden? En hoe zorg je ervoor dat het gesprek mensen dichter tot elkaar brengt en niet het wantrouwen en de vooroordelen versterkt? Want contact leidt niet automatisch tot meer begrip. Het kan de kloof ook juist vergroten.  

Om mensen met deze praktische vragen op weg te helpen ontwikkelde de Conference of INGO’s, een van de drie raadgevende organen van de Raad van Europa, de Dialoog Toolkit. De Dialoog Toolkit is een praktische gids van dertig pagina’s met handvatten voor eenieder die bruggen wil bouwen in situaties van spanning tussen verschillende groepen mensen.

De gids is gratis beschikbaar via www.dialoguetoolkit.net en brengt de beste inzichten samen van jarenlange ervaringen, debat en onderzoek in de Europese landen. Zo hoeft niet iedereen het wiel opnieuw uit te vinden, maar kan worden voortgebouwd op gemeenschappelijke kennis en ervaring. De gids bestaat uit negen korte hoofdstukken die elk een fase in het dialoogproces uitlichten, met aan het eind van ieder hoofdstuk een aantal actiepunten.

Initiatives of Change Internationaal heeft als deelnemer aan de Conference of INGO’s een belangrijke rol gespeeld bij het tot stand komen van de Dialoog Toolkit. IofC-afgevaardigde Chrishoph Spreng is nu coördinator van de Dialogue Hub. De Dialogue Hub biedt trainingen aan om met de Dialoog Toolkit te werken. De trainingen werden onder andere gevolgd door facilitators uit Frankrijk, Zweden, Oekraïne, Roemenië, Syrië en Libanon.

Toepasbaar in steden en wijken

De Toolkit is goed toepasbaar op lokaal niveau, laten ervaringen in Järva (Zweden) en Kairouan (Tunesië) zien. De voorzitter van de Conference of INGO’s Anna Rurka nodigt lokale autoriteiten dan ook uit de Dialoog Toolkit te gebruiken: ‘Autoriteiten van steden en dorpen weten beter dan wie dan ook hoe belangrijk het is dat mensen daadwerkelijk samen leven. Door oplossingen te zoeken die rekening houden met alle betrokkenen kan interculturaliteit een verrijking worden in plaats van een hindernis.’

Van segregatie naar cohesie: enkele uitgangspunten Toolkit
  • Een samenleving die wordt onderverdeeld in meerderheid- en minderheidsgroeperingen doet geen recht aan de complexe werkelijkheid. Het zien van gemeenschappen als statische, culturele eenheden werkt stereotypering en segregatie in de hand. In werkelijkheid is identiteitsvorming een dynamisch en contextueel proces. De Toolkit spreekt daarom niet van multiculturaliteit, maar interculturaliteit en houdt rekening met de meervoudige en complexe identiteit van individuen.

 

  • De Toolkit noemt een aantal voorwaarden voor het voeren van een succesvolle dialoog. Zo is op macro-niveau het kader van de democratische rechtstaat, de universele rechten van de mens en de gelijkheid tussen man en vrouw een gegeven. Op micro-niveau is het noodzakelijk dat de deelnemers bereid zijn tot dialoog en een gelijkwaardige rol spelen in het ontwerp en de uitvoering van het proces. Daarnaast wordt aandacht besteed aan thema’s als open luisteren, het vermogen tot zelfreflectie, eerlijkheid en moed.

 

  • Een inclusieve samenleving is een zaak van iedereen. Het proces van dialoog speelt dan ook op alle niveaus en in alle gremia van de samenleving. Belangrijke spelers zijn de overheid, onderwijsinstellingen en de academische wereld, sportclubs, religieuze gemeenschappen, de massamedia, het bedrijfsleven, maar ook het gezin, jongeren en ouderen. In de Toolkit worden de mogelijkheden en prioriteiten voor al deze spelers besproken.

 

  • In een snel veranderende wereld waar mensen van verschillende achtergronden moeten samenleven, zijn botsingen en conflicten onvermijdelijk. Maar het ligt in ons collectieve vermogen risicovolle situaties te identificeren en adequaat te reageren om escalatie te voorkomen. Dit vraagt wel alertheid van de samenleving als geheel en van ieder individu. De Toolkit gaat daarom in op mogelijke oorzaken van conflict, zoals de perceptie van andere culturen als dreiging, racisme, onverschilligheid, desillusie, migratie, de kloof tussen arm en rijk en gekleurde berichtgeving in de media.

 

Irene de Pous