donderdag, oktober 1, 1998

In juli hadden mijn man en ik de kans met Chinese vrienden enkele steden in het oosten van China te bezoeken. Wij hadden het gevoel in een andere wereld terecht te komen. De enorme uitgestrektheid maakt het verschil tussen bijv. het noorden, aan de grens met Rusland, en het zuiden, met een tropisch klimaat, nog groter.

Zowel in het land als in de mensen merkten we enorme tegenstellingen. Gebouwen van een adembenemende schoonheid, naast bedelende kinderen bij een kerk op een zondagvoormiddag. Oneindige uitgestrektheid van desolate woestijnen, waarbij je zou vergeten dat er ook mensen bestaan, tot je in een overvolle trein wel erg dicht naast een medemens zit. Door de culturele revolutie werd de maatschappij bevrijd van de 'oude' waarden, wat die dan in de ogen van de communisten ook waren. Onschatbare kunst en wetenschap is toen vernietigd. Welke 'nieuwe' waarden in de plaats gekomen zijn is op het eerste zicht niet zo duidelijk. Shanghai is nog even westers gericht, en alles draait er nog steeds rond geld en zaken doen, net als in de jaren 30. Corruptie is officieel uitgebannen, maar connecties openen nog steeds veel deuren. Daarentegen stelden wij een vlotte omgang vast tussen mensen van wat wij verschillende standen zouden noemen. Bij een uitstapje met de rector van een grote universiteit werd gezellig getafeld aan een grote ronde tafel, door het hele gezelschap, inclusief de chauffeur van het busje en het 6-jarig dochtertje van een van de medewerkers. Ook op straat is het blijkbaar zeer gewoon met eender wie een praatje te beginnen. De taalbarrière was een reuze grote hinderpaal. Zelfs in de academische wereld zijn er nog veel mensen die wel Japans of Russisch kennen, maar weinig of geen Engels. De toekomst van de kinderen zou ook een van de nieuwe waarden kunnen zijn. Mensen steken bergen energie in de opleiding van hun enige kind. Kleuters krijgen les in muziek, wiskunde, Engels. Een goede score in de basisschool geeft kansen om te slagen in de toegangsproef voor een goede middelbare school. Alleen de opleiding in zo'n goede middelbare school opent de deur naar de universiteit. Slechts 10% van alle jongelui die bekwaam zijn aan een universiteit te studeren, kan dat doen. De vraag is nu of de volwassenen van morgen bij hun zeer verzorgde intellectuele opleiding ook waarden meekrijgen, en niet teveel verwend worden als kleine Chinese keizertjes. Hilde Uytterschaut Uit: Ander Nieuws, september/oktober 1998.