woensdag, maart 1, 2006

Wie ben ik? Wat betekent mijn bestaan? Het zijn vragen waar ieder mens wel een keertje mee geconfronteerd wordt. En daarna komt de vraag 'Waar haal ik mijn identiteit vandaan?' Voor veel mensen ligt het antwoord bij de familie, ik ben er een van die en die. Voor mensen die naar een ander land zijn gegaan ligt een deel van hun identiteit in hun land van herkomst.

Naarmate onze samenleving multi-etnischer wordt, wordt dit een simplistische manier om mensen te identificeren. Hij is een Turk, een Duitser, een Amerikaan en ga zo maar door. Als deze mensen kinderen krijgen is dat ook een belangrijk houvast om zich in het land van adoptie staande te houden. Vaak blijft men het land van herkomst als zijn thuis zien en wil men dat het ook voor zijn kinderen zo is. Ik weet waar ik over spreek, want ik betrapte mijzelf er laatst op! Ik heb enorm veel moeite om te zeggen dat mijn kinderen Frans zijn. Dan ben ik ze, naar mijn gevoel, een beetje kwijt. Ik wil wel toegeven dat ze half/half zijn, of desnoods 200 % .(100 % Frans en 100% Nederlands). Maar dat ze door hun hele leven in Frankrijk gewoond te hebben, een Franse scholing en voor een groot deel opvoeding eigenlijk Frans zijn, dat kost me veel moeite. Ik kan begrip opbrengen voor de immigrantenfamilies waar ik vroeger over de vloer kwam, het was alsof je Turkije of Marokko binnenstapte. Een deel van de feesten die je viert hangt ook samen met je nationale identiteit. In Nederland vieren we het eind van de Tweede Wereldoorlog op 4 en 5 mei: op 4 mei staan we stil bij hen die gevallen zijn, in die oorlog, maar ook in de oorlogen daarna. Op 5 mei vieren we het feest van de vrijheid, de bevrijding. Mijn man vond dit allemaal maar vreemd, en mijn kinderen ook. De capitulatie was toch op 8 mei? Eigenwijze Hollanders! In Nederland zelf waren er twee jaar geleden hevige rellen op 4 mei. Marokkaanse jongeren verstoorden de 2 minuten stilte en vernielden de kransen die bij de monumenten waren gelegd. Nederland, en de stad Amsterdam waar dit gebeurde, was diep geschokt. Totdat er iemand in een stadsdeel van Amsterdam erachter kwam dat er een gebrek aan informatie was! De jongeren dachten dat we in Nederland alleen joden herdachten, dat dit een speciaal joods feest was. Wat met de spanning in het Midden-Oosten aanleiding was om eens wat heibel te schoppen. Daarna heeft men het probleem bij de basis aangepakt. Uitleggen! Het bleek dat veel mensen niet wisten hoeveel Amsterdamse bewoners, joods en niet-joods, er wel niet omgekomen waren. Er werden bussen naar het Anne Frank huis gereden, met speciale rondleidingen in het Turks en Marokkaans. Ook werden er bustochten georganiseerd naar de erebegraafplaats in de provincie Zeeland, waar 14 Marokkanen begraven liggen die Nederland hebben helpen bevrijden. 'Kijk,' werd er gezegd, 'Deze mensen worden op 4 mei ook herdacht. We hebben een lange geschiedenis, samen!' Als antwoord daarop hebben de Marokkaanse jongeren vorig jaar een erewacht gevormd rond het oorlogsmonument in hun wijk, er voor gezorgd dat de stilte niet verstoord werd en de kransen later naar de bejaardentehuizen gebracht. Ik heb aan mijn gezin de betekenis van 4 en 5 mei uitgelegd: de data helpen ons herinneren aan de oorlog die in Nederland van 1940 tot 1945 duurde. Ook mijn gezin vond de data toen minder vreemd. Nu moeten we nog op bezoek in het Anne Frankhuis! Het is verbazend hoe vaak we aannemen dat de ander iets wel weet, en dat het onwil is als hij ons niet begrijpt. Dat dit een simpel gebrek aan informatie is en dat door informatie veel kwaad bloed voorkomen kan worden, wordt vaak over het hoofd gezien. Johanna Jaulmes - de Boer Eerder verschenen in het Franse blad Changer Uit: Ander Nieuws, maart/april 2006.