vrijdag, juni 1, 2007

Tijdens onze reis om de wereld in vijf maanden hebben mijn man en ik zes landen bezocht. We gingen er niet heen als toeristen, maar waren uitgenodigd door de teams van Initiatives of Change (IC). We hebben op onze website verslag gedaan van deze bezoeken. Dat ga ik niet herhalen. Ik wil hier proberen om een paar conclusies te trekken.

Het eerste dat ons opviel is dat het werk van IC overal anders is. Het is echt een organisatie van onderop. Het hangt er maar net vanaf hoe het in een land ontstaan is, wie de voortrekkers zijn en welke kwesties spelen. In India concentreren de activiteiten zich rond het trainingscentrum Asia Plateau in Panchgani, Maharashtra, vanwaar het uitwaaiert over het hele land. Asia Plateau viert volgend jaar zijn 40-jarig bestaan.

In Indonesië, waar IC gedurende de Soekarno en Soeharto regiems verboden was, is IC een jonge beweging. Het actieve team bestaat vooral uit studenten en pas afgestudeerden. In beide landen staan de bestrijding van corruptie en de training van leiders hoog op de agenda. En ook de verhouding tussen de etnische en religieuze groepen, maar dat was eigenlijk overal waar we kwamen, ook in Australië, Nieuw-Zeeland en de VS.

Israël is weer een ander verhaal. Daar zijn er al tientallen jaren mensen die contacten hebben met Caux en IC, zonder dat er een georganiseerd verband was. Een paar jaar geleden heeft een van hen, Merri Minuskin, het Center of Education for Reconciliation and Cooperation opgericht, als instrument om verandering te brengen in haar land.

Een ander punt is dat de wereld er vanaf de andere kant van de aardbol heel anders uitziet. Niet eerder waren we er ons van bewust hoe Eurocentrisch we denken. Ook in het werk van IC hebben Europa en het westen een zware stem, terwijl er ongelooflijk veel gebeurt in Azië en het gebied van de Stille Zuidzee. Er is een groeiend netwerk van jonge actieve mensen in tal van Aziatische landen.

Het trainingscentrum van IC Armagh, in het Australische Melbourne speelt een centrale rol. Al tientallen jaren volgen mensen uit heel Azië daar trainingscursussen en leren leiderschapskwaliteiten. Ook het team in Nieuw-Zeeland is zeer betrokken bij Azië en de eilanden in de Stille Zuidzee, met name Fiji. De conferentie die wij afgelopen januari in Melbourne meemaakten was daar een voorbeeld van. Hij werd geïnitieerd en geopend door Australische aboriginals en een echtpaar uit Nagaland dat al jaren in Melbourne woont. Het thema ‘Australië als buur’ werd eer aangedaan door de talrijke vertegenwoordigers van Australië’s buurlanden in de wijdste zin van het woord. Veel meer dan toen ik er 35 jaar geleden was, richt Australië zich, en terecht, op de landen in haar omgeving en niet meer uitsluitend op de moederlanden in Europa. Als je je verplaatst, zie je andere gezichtspunten, letterlijk en figuurlijk.

Dit brengt me op de derde conclusie die ik zou willen trekken na deze reis. Wat vel ik vaak een oordeel op basis van wat ik lees of hoor, zonder te bedenken dat er waarschijnlijk ook een andere kant aan het verhaal is. Dat was misschien wel het meest interessante van deze reis: de veelheid van situaties waarin we ons verdiept hebben en alle mensen die we gesproken hebben met verschillende standpunten. Het maakt dat je heel veel meer begrijpt en minder snel oordeelt. Er zijn altijd meerdere gezichtspunten en daar valt veel van te leren. Het was heel interessant overal op Java gedenktekens te zien voor de Indonesische vrijheidsstrijders, zoals bij ‘de brug der helden’ in Soerabaja. Wat in onze geschiedenisboekjes de politionele actie heet, noemen zij de Nederlandse agressie.

In Oost-Jeruzalem maakten we een tocht langs de beruchte muur met een bevlogen medewerkster van Ir Amim, een organisatie die dit soort tochten voor Israeli’s organiseert om hen de andere kant van het verhaal te laten zien. De aanslagen op de Twin Towers in New York waren een verschrikkelijke gebeurtenis, maar pas toen we bij Ground Zero stonden te kijken en de als gedenkplaats ingerichte St. Pauls kerk bezochten, beseften we ten volle wat een wond deze gebeurtenis heeft geslagen in de ziel van dit land. Met ons kijkend naar de bouwwerkzaamheden in de afgrond stond een middelbare schoolklas met tranen in de ogen het volkslied te zingen. Onze New Yorkse gastheer was zichtbaar geroerd.

En wat de oorlog in Irak betreft: we hebben niemand gesproken die er voor was, maar wat betekent het voor de nabestaanden van de duizenden doden en de veelvoud aan ernstig gewonden, als je zegt dat deze oorlog geen wettelijke grond heeft en nooit had mogen plaats vinden? Waarvoor hebben al deze zonen en dochters hun leven gelaten? Deze vaststelling maakt de oorlog niet gerechtvaardigd, maar je kunt wel meevoelen met het ongelooflijke dilemma waarin het land zich bevindt. Het scheppen van vertrouwen tussen mensen is een van de speerpunten van Initiatives of Change. Maar wat is dat moeilijk!

Ook binnen het werk van Initiatives of Change moeten we het telkens opnieuw waarmaken. Wantrouwen heeft er vaak mee te maken dat je je niet wilt verplaatsen in het standpunt van de ander, omdat je volkomen overtuigd bent van je eigen gelijk. Maar er is altijd een andere kant aan het verhaal. En de waarheid ligt waarschijnlijk ergens in het midden.

Hennie de Pous-de Jonge De reisverhalen over de zes landen staan op deze site. Ander Nieuws mei/juni 2007