Op zaterdag 16 mei kwamen ruim veertig deelnemers samen in het Vincentius’ Hof in Den Haag voor een bijzonder muziekprogramma en dialoog rondom het thema moed en veerkracht. In een tijd waarin oorlog, polarisatie en onzekerheid dagelijks het nieuws domineren, verkenden we een eenvoudige maar wezenlijke vraag: waar vinden mensen de moed om moeilijke keuzes te maken, en waar putten zij veerkracht uit wanneer het leven tegenzit?
Fluitiste Eleonore Pameijer en pianist Tobias Borsboom van de Leo Smit Stichting openden de middag met verhalen en muziek van componisten die tijdens de Tweede Wereldoorlog werden vervolgd, ondergedoken leefden of gevangen werden gezet. Hun muziek bracht niet alleen vergeten verhalen tot leven, maar maakte ook hoorbaar wat niet verloren ging: menselijke creativiteit, waardigheid en hoop.
De muziek werkte door in de gesprekken die volgden. Deelnemers luisterden naar de wisselwerking tussen de zachte fluit en de krachtige pianoklanken en deelden hoe muziek herinneringen, emoties en inzichten naar boven bracht. De gesprekken raakten aan de bijzondere manier waarop muziek ons verbindt met ervaringen die soms diep verborgen lijken te liggen.
Ook het Vintentius’ Hof zelf gaf kleur aan de middag. In de kapel vertelde broeder Frans over de geschiedenis van het stadsklooster en de betekenis van de glas-in-loodramen, die verwijzen naar de periode tussen Pasen en Pinksteren: een tijd van wachten, hoop en verwachting.
Een rode draad in de gesprekken was dat moed niet alleen zichtbaar wordt in uitzonderlijke omstandigheden. Juist in het dagelijks leven vraagt moed om een eerlijk gesprek aan te gaan, voor iemand op te komen, hulp te vragen of trouw te blijven aan wat je belangrijk vindt.
Zo deelde Lotty, voorzitter van Initiatives of Change Nederland, een ervaring die haar leven diepgaand heeft beïnvloed. Tijdens een conferentie in Argentinië, gedurende de militaire dictatuur, werd haar gevraagd een deelnemerslijst aan de geheime dienst te overhandigen. Omdat sommige aanwezigen gevaar liepen vanwege hun politieke contacten, besloot zij hun namen weg te laten. De keuze had grote gevolgen kunnen hebben, maar werd geaccepteerd. ‘Moed is niet iets wat je bezit, maar iets wat je soms gegeven wordt op het moment dat je het nodig hebt’, vertelt zij.
Ook deelneemster en zangeres Tess sprak over muziek als bron van veerkracht. Vanuit haar werk ervaart zij telkens opnieuw hoeveel muziek voor mensen kan betekenen: als manier om verbinding te maken met anderen én met zichzelf. Regelmatig vertellen bezoekers haar hoe een lied hen terugbrengt naar een verloren ouder, een jeugdherinnering of een andere periode in hun leven. Muziek, zo stelde zij, heeft de unieke gave om ons te laten tijdreizen.
Tegelijkertijd is muziek opmerkelijk veerkrachtig. Overal ter wereld wordt muziek gemaakt; zelfs wanneer omstandigheden moeilijk zijn of vrijheid wordt beperkt, blijft er altijd wel een stem, een instrument of een melodie klinken. Vanuit die overtuiging gaf zij een eenvoudige maar krachtige boodschap mee: ‘Zoek en volg de muziek’.
Shereen Siwpersad
Foto's door Uyên Lu
